الشيخ محمد علي الگرامي القمي
183
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 1011 - اگر در بين نماز از ايستادن عاجز شود ، بايد بنشيند و اگر از نشستن هم عاجز شود ، بايد بخوابد ، ولى تا بدنش آرام نگرفته بايد چيزى نخواند . مسئله 1012 - تا انسان مىتواند ايستاده نماز بخواند ، نبايد بنشيند مثلًا كسى كه در موقع ايستادن ، بدنش حركت مىكند ، يا مجبور است به چيزى تكيه دهد ، يا بدنش را كج كند ، يا خم شود يا پاها را بيشتر از معمول باز بگذارد ، بايد بهرطور كه مىتواند بايستد و نماز بخواند ، ولى اگر به هيچ قسم حتّى بطور خميده مثل حال ركوع هم نتواند بايستد ، بايد راست بنشيند و نشسته نماز بخواند . مسئله 1013 - تا انسان مىتواند بنشيند نبايد خوابيده نماز بخواند و اگر نتواند راست بنشيند ، بايد هرطور كه مىتواند بنشيند و اگر به هيچ قسم نمىتواند بنشيند بايد بطورى كه در احكام قبله گفته شد ، به پهلوى راست بخوابد و اگر نمىتواند به پهلوى چپ و اگر آن هم ممكن نيست ، به پشت بخوابد ، بطورى كه كف پاهاى او رو به قبله باشد . مسئله 1014 - كسى كه نشسته نماز مىخواند ، اگر بعد از خواندن حمد و سوره بتواند بايستد ، و ركوع را ايستاده بجا آورد ، بايد بايستد و از حال ايستاده به ركوع برود و اگر نتواند ، بايد ركوع را هم نشسته بجا آورد . مسئله 1015 - كسى كه خوابيده نماز مىخواند ، اگر در بين نماز بتواند بنشيند ، بايد مقدارى را كه مىتواند ، نشسته بخواند . و نيز اگر مىتواند بايستد ، بايد مقدارى را كه مىتواند ، ايستاده بخواند . ولى تا بدنش آرام نگرفته ، بايد چيزى نخواند . مسئله 1016 - كسى كه نشسته نماز مىخواند ، اگر در بين نماز بتواند بايستد ، بايد مقدارى را كه مىتواند ، ايستاده بخواند . ولى تا بدنش آرام نگرفته ، بايد چيزى نخواند . مسئله 1017 - كسى كه مىتواند بايستد ، اگر بترسد كه بواسطهء ايستادن ، مريض شود يا ضررى به او برسد ، مىتواند نشسته نماز بخواند و اگر از نشستن هم بترسد ، مىتواند خوابيده نماز بخواند . مسئله 1018 - اگر انسان احتمال بدهد كه تا آخر وقت بتواند ايستاده نماز بخواند ، بنابر احتياط لازم بايد نماز را تأخير بيندازد . آنگاه اگر نتوانست بايستد ، در آخر وقت مطابق وظيفهاش نماز بجا آورد .